Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką prywatności. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce. Zamknij



Jesteś tutaj:Strona główna / O nas / Aktualności / Archiwum / Czym ugasić pragnienie?

Czym ugasić pragnienie?

2007-07-17

CZYM  UGASIĆ  PRAGNIENIE

 

     Zawartość wody w organizmie człowieka maleje z wiekiem – organizm noworodka zawiera  75-80% wody, rocznego dziecka  ok.  70%, zaś osoby dorosłej  55-60% wody.

 

     W środowisku wodnym zachodzą wszystkie procesy życiowe, woda jest podstawowym elementem krwi, limfy, płynu mózgowo-rdzeniowego, soków trawiennych i innych tkanek ciała.  To właśnie za pośrednictwem wody transportowane są w organizmie różne substancje, np. wchłonięte z przewodu pokarmowego składniki odżywcze do komórek, produkty przemiany materii do nerek. Woda niezbędna jest też do prawidłowego przebiegu procesów trawienia. Dzięki niej możliwe jest formowanie kęsów, przemieszczanie masy pokarmowej w narządach trawiennych, właściwe działanie enzymów umożliwiających trawienie.  Bardzo ważną funkcją wody jest także regulacja ciepłoty ciała. Poprzez krew ciepło rozprowadzane jest po organizmie, a w efekcie pocenia się i parowania wody z powierzchni skóry oraz jej wydychania w postaci pary wodnej nadmiar ciepła może być usunięty.  Jest to szczególnie istotne w porze upałów i wzmożonego wysiłku fizycznego. Podczas ciężkiej pracy fizycznej czy treningu sportowego w wysokiej temperaturze dobowa utrata wody osiągnąć może nawet  10-15 litrów. Straty te powinny być jak najszybciej uzupełnione, gdyż w przeciwnym razie dojść może do groźnego w skutkach odwodnienia organizmu.

 

     Utrata  10% wody powoduje znaczne obniżenie wydolności fizycznej organizmu, a niedobór sięgający  20%  prowadzić może do śmierci.

 

     Bez pożywienia jesteśmy w stanie przeżyć nawet kilka tygodni, bez wody  -  w zależności od warunków otoczenia  -  najwyżej  5-10 dni.

 

Ile wody potrzebujemy ?

 

     By prawidłowo funkcjonować, organizm człowieka dorosłego , zdrowego, umiarkowanie aktywnego fizycznie, w wyrównanej temperaturze i wilgotności powietrza, potrzebuje ok. 2-2,8 l wody w ciągu doby, z czego ok. 1,5 l powinno być spożyte w postaci płynów.

 

     Źródłem wody dla organizmu są przede wszystkim różnego rodzaju napoje i w mniejszym stopniu pożywienie o konsystencji stałej.

     Straty wody z organizmu mają charakter stały. Wynika z tego, że nadmierny ubytek wody musi być pokryty poprzez zwiększone jej spożycie. Pamiętać należy także, że wraz z wodą organizm traci rozpuszczone w niej mikroelementy  (głównie chlor i sód) i również te straty powinny być uzupełnione.

     Oprócz właściwej ilości wypijanych płynów bardzo ważny jest sposób, w jaki zaspokajamy pragnienie. Wypicie jednorazowo większej ilości wody zwiększa jej wydalanie z moczem i potem, dając efekt odwrotny od zamierzonego. By naprawdę ugasić pragnienie, należy pić często, powoli, małymi łykami, niewielkie porcje wody.

     W normalnych warunkach pobieranie płynów regulowane jest przez dwa zasadnicze mechanizmy: układ pragnienia i regulację hormonalną. Dzięki nim w naszym organizmie ma miejsce stała kontrola wchłaniania i wydalania wody.

 

Rodzaje napojów

 

     Oferta rynku napojów jest bardzo bogata i różnorodna. Szeroki asortyment obecnych na rynku napojów podzielić można na cztery zasadnicze grupy:

 

  1. wody mineralne,

 

  1. orzeźwiające napoje gazowane,

 

  1. soki i napoje z owoców i warzyw,

 

  1. napoje nowej generacji.

 

    

 

 

                                                                    

 

     Wśród dostępnych na rynku wód mineralnych wyróżnić można:

 

  • Wody niskozmineralizowane, zawierające poniżej  500 mg rozpuszczonych składników mineralnych w 1 l, np.  Żywiec Zdrój, Evita.

 

  • Wody średniozmineralizowane, o zawartości od  500 do 1500 mg rozpuszczonych składników mineralnych, np. Aqua Minerale.

 

  • Wody wysokozmineralizowane, zawierające w 1 l powyżej  1500 mg rozpuszczonych składników mineralnych, np. mineralne  wody lecznicze – Zuber, Jan.

 

     Mineralne wody lecznicze, o specyficznej dla źródła, z którego pochodzą, zawartości składników mineralnych, mogą oddziaływać bardzo silnie na organizm człowieka i z tego względu powinny być stosowane wyłącznie z zaleceniem i pod opieką lekarza. Istnieją bowiem szczegółowe wskazania (i przeciwwskazania) dotyczące spożycia rodzajów tego typu wód.

 

     O wartości zdrowotnej wód mineralnych decyduje przede wszystkim  ich czystość, tak pod względem chemicznym, jak i mikrobiologicznym oraz stały, w odróżnieniu od zwykłej wody, skład chemiczny. Stanowią one bardzo dobre źródło wody dla organizmu człowieka, a także, nie dostarczając energii, zawierają różnorodne składniki mineralne, uzupełniając i normując w ten sposób ich poziom w codziennej diecie. Występują w nich głównie kationy sodu, potasu, wapnia i magnezu oraz aniony wodorowęglanowe, chlorkowe i siarczanowe. Obecne są także, istotne biologicznie, pierwiastki śladowe  (fluor, żelazo, kobalt, miedź, molibden i cynk).

     Dwutlenek węgla, występujący naturalnie lub wprowadzony sztucznie do wód mineralnych, nadaje im przyjemny, orzeźwiający smak. Wody gazowane wzmagają łaknienie i pobudzają proces trawienia. Z drugiej jednak strony zawarty w nich gaz może być przyczyną różnego rodzaju dysfunkcji przewodu pokarmowego. Z tego względu wody gazowane są przede wszystkim dla ludzi zdrowych, natomiast nie są zalecane dla osób ze skłonnością do nadkwasoty lub wzdęć.

 

Orzeźwiające napoje gazowane to napoje produkowane z wody spełniającej wymagania stawiane wodzie pitnej, nasyconej dwutlenkiem węgla z takimi dodatkami jak: cukier, kwasy spożywcze, soki owocowe i warzywne, wyciągi korzenne, ziołowe, słodowe, kofeina oraz substancje smakowo-aromatyczne. Wartość odżywcza tego typu napojów jest niewielka. W zasadzie oprócz wody dostarczają one jedynie sporych ilości cukru, co wpływa na ich stosunkowo wysoką kaloryczność.

 

     Wśród dostępnych na polskim rynku orzeźwiających napojów gazowanych wyróżnić można następujące grupy:

 

  • Lemoniady i oranżady – napoje produkowane z dodatkiem cukru, kwasu cytrynowego lub mlekowego, barwników spożywczych i esencji smakowych, np. „Hoop”.

 

  • Toniki – silnie gazowane, słodzone, bezbarwne napoje, o charakterystycznym gorzkawym smaku, będącym efektem niewielkiego dodatku chininy, np. „Kinley Tonic”.

 

  • Gazowane napoje owocowe – zawierające ok. 5% dodatku owocowego  (w formie soku, koncentratu, syropu), np. „Fanta”.

 

  • Gazowane napoje ziołowe – napoje zawierające wyciągi aromatyczne z ziół, np. „Ziołowita”.

 

  • Napoje typu cola  (Coca-cola, Pepsi-cola) - produkowane na bazie ekstraktu otrzymywanego z zawierających kofeinę liści rośliny coca oraz z zawierającymi kofeinę i teobrominę orzeszków cola, wzbogacane aromatami roślinnymi  (wanilią, skórką pomarańczową i cytrynową), zawartość kofeiny w litrze tego typu napoju wynosi ok.  0,12 g. Mówiąc o napojach typu cola, wspomnieć należy o kwasie fosforowym, pełniącym w tego typu napojach rolę konserwantu. Ten skądinąd ważny i pożyteczny składnik spożyty w nadmiarze blokuje przyswajanie wapnia w przewodzie pokarmowym człowieka. Jest to szczególnie ważne w przypadku młodych, rozwijających się organizmów, gdyż niedobór wapnia prowadzić może do zaburzeń w rozwoju układu kostnego.

 

Z tego względu należy ograniczać spożycie napojów typu cola przez dzieci i  młodzież, proponując w zamian wody mineralne bądź soki i napoje owocowe i warzywne.  Picie dużych ilości napojów typu cola przyczynia się do zbyt wysokiego spożycia kofeiny. Napoje te z uwagi na wysoką kwasowość mogą uszkadzać szkliwo nazębne. Przeciętnie 330 ml puszka napoju typu cola zawiera ponad 7 łyżeczek cukru. Cukier jest pożywką dla bakterii występujących na zębach, które rozkładają ten składnik pożywienia, wytwarzając kwasy.

Przy często obserwowanym zwyczaju sączenia napojów słodzonych małymi łykami, zwiększa się zagrożenie próchnicą, spowodowane wydłużonym działaniem kwasów obecnych w jamie ustnej na szkliwo zębów. Należy więc dbać o regularne mycie zębów.

 

 

Soki i napoje pitne

 

     Są to produkty otrzymywane z niekonserwowanych chemicznie, surowych soków owocowych lub warzywnych, bądź soków zagęszczonych, rozcieńczonych wodą z ewentualnym dodatkiem cukru.

     Soki oprócz wody zawierają łatwo przyswajalne cukry proste  (glukozę i fruktozę) oraz dwucukry  (sacharozę), błonnik pokarmowy oraz wiele cennych witamin i składników mineralnych. Zawartość błonnika w sokach uzależniona jest od stopnia ich sklarowania. W klarownym soku jabłkowym jego zawartość jest znikoma, natomiast gęste soki przecierowe mogą zawierać nawet kilka  (2-3) gramów błonnika w 100 ml. Podkreślić jednak należy , że nawet najbardziej gęste soki zawierają zaledwie  1/3 tej ilości błonnika, jaka znajduje się w owocach i warzywach, z których zostały wytworzone.

     Wśród zawartych w sokach witamin na uwagę zasługuje głównie: witamina C, występująca w znacznej ilości  (ok. 25-36 mg/100 ml) w sokach z owoców cytrusowych oraz soku z czarnej porzeczki, a także beta-karoten, obecny głównie w sokach z marchwi lub z jej dodatkiem oraz w soku pomidorowym. Oprócz wspomnianych dwóch witamin soki dostarczają także pewnych ilości witamin z grupy B.

     Spośród zawartych w sokach składników mineralnych na uwagę zasługuje przede wszystkim potas, występujący w dużych ilościach w soku pomidorowym  (200 mg/100ml) i w sokach z owoców cytrusowych  (100-120 mg/100 ml) oraz magnez, którego dobrym źródłem są soki:  ananasowy i pomarańczowy. W mniejszych ilościach występuje w sokach wapń, fosfor oraz żelazo. Spożycie soków równoważy kwasotwórcze działanie takich produktów, jak zbożowe, mięsne i jaja.

     Zgodnie z zaleceniami powinniśmy dziennie wypijać dwie szklanki soków.

     Regularne picie różnorodnych soków owocowych i warzywnych pomaga pokryć dobowe zapotrzebowanie na witaminy, składniki mineralne, wodę i węglowodany.

 

     Zalecane jest stosowanie soków owocowych i warzywnych w żywieniu ludzi zdrowych, jak również różnych grup ludności o specjalnych wymaganiach dietetycznych, np.:

 

  1. w diecie sportowców i ludzi ciężko pracujących fizycznie  soki, dzięki zawartości węglowodanów prostych, dostarczają niezbędnej energii, wyrównują straty wody oraz witamin i składników mineralnych;

 

  1. w żywieniu ludzi starszych  soki uzupełniają zwiększone u tej grupy ludzi zapotrzebowanie na witaminy;

 

  1. w żywieniu diabetyków i ludzi otyłych  istotną rolę pełnią soki niskokaloryczne, słodzone aspartamem lub acesulfamem K;

 

  1. w żywieniu osób z niedowagą lub z tzw. wyniszczeniem  soki dostarczają łatwo przyswajalnych węglowodanów, brakujących witamin i soli mineralnych;

 

  1. w profilaktyce chorób nowotworowych  zawarte w sokach bioflawonoidy, będące naturalnymi antyoksydantami, zapobiegają powstawaniu związków o działaniu kancerogennym;

 

  1. w profilaktyce przeciwcholesterolowej  pektyna obecna w sokach wykazuje zdolność obniżania poziomu cholesterolu we krwi  (zwłaszcza pektyna cytrusowa), zaś flawonoidy wzmacniają ściany naczyń włosowatych.

 

    

          Mówiąc o niewątpliwych wartościach odżywczych soków podkreślić należy, iż produkty te nie mogą stanowić alternatywy dla konsumpcji świeżych owoców i warzyw.

 

Napoje nowej generacji

 

  1. Napoje dla sportowców, tzw. sport drinks – napoje izotoniczne, zawierają dodatek witamin i soli mineralnych w takich proporcjach, by ich stężenie w napoju było identyczne ze stężeniem tych składników w płynach ustrojowych człowieka  (np. „Izostar”). Spożywanie tego typu napojów wskazane jest w okresie wzmożonego wysiłku fizycznego lub podczas upałów, gdy ma miejsce zwiększona utrata wody na skutek pocenia. Napoje izotoniczne zawierają zazwyczaj ok. 5% cukru, co gwarantuje ich szybsze przyswajanie.

 

  1. Napoje pobudzające – z dodatkiem substancji pobudzających aktywność organizmu w postaci wyciągów ziołowych i preparatów farmaceutycznych  (np. „Red Bull”). Napoje te zawierają w swoim składzie m.in. taurynę, związek występujący w naturze w jądrach byka. Do tego typu napojów podchodzić należy z dużą rezerwą. Sami producenci sugerują na opakowaniu, iż przeznaczone są one wyłącznie dla osób dorosłych. Osoby zdrowe mogą sobie pozwolić od czasu do czasu na taki zastrzyk energetyczny, zdecydowanie jednak powinni z niego zrezygnować wszyscy, którzy mają problemy z nadciśnieniem.

 

  1. Napoje poprawiające samopoczucie, tzw. wellness drinks – z dodatkiem witamin, wapnia, glukozy i niekiedy białka. Produkowane w wersji niesłodzonej, jak i słodzonej, np. miodem. Są to napoje przeznaczone dla osób o zwiększonym zapotrzebowaniu na niektóre składniki pokarmowe. Ich spożywanie wskazane jest głównie podczas wzmożonego wysiłku fizycznego, w okresie osłabienia organizmu. Należy jednak unikać ich systematycznego spożywania, a podawanie małym dzieciom uzgodnić z lekarzem.

 

  1. Herbaty mrożone -  zawierające w swoim składzie naturalny ekstrakt z herbaty  (niekiedy karmel) oraz aromaty owocowe, naturalne lub identyczne z naturalnymi. Mrożone herbaty o różnych smakach są z roku na rok coraz bardziej popularne na całym świecie z uwagi na swój orzeźwiający smak oraz lekko pobudzające działanie. Warto jednak pamiętać, że podobnie jak inne napoje orzeźwiające nie odznaczają się wysoką zawartością składników odżywczych.

 

  1. Napoje niskoenergetyczne – są to napoje do produkcji których użyto alternatywnych środków słodzących. Są niskoenergetyczne i odpowiednie dla każdego, nawet dla osób otyłych i chorujących na cukrzycę. Napoje te nie sprzyjają powstawaniu bakteryjnych płytek nazębnych, a w konsekwencji próchnicy, oraz nie stwarzają ryzyka nadwagi.

 

     Niektóre dodatki do żywności, stosowane do produkcji napojów, takie jak barwniki azowe  (żółcień pomarańczowa – E110 i tartrazyna – E102) obecne w pewnych napojach zawierających naturalny sok pomarańczowy, cytrynowy, mogą być przyczyną reakcji alergicznych u osób podatnych na ich oddziaływanie. Obserwowane w tych przypadkach objawy bywają bardzo różne, zazwyczaj są to wysypki, rozstroje żołądka, a także drażliwość i nadpobudliwość.

 

     Każdy z nas ma prawo sam decydować, co wybierze spośród bogatej oferty rynkowej napojów i czym się będzie kierował dokonując wyboru. Warto jednak przed zakupem zastanowić się, co zyskamy wybierając spośród szerokiego asortymentu ten, a nie inny napój, jakich składników dostarczymy naszemu organizmowi, czy będzie to wybór dla naszego zdrowia korzystny, czy też wręcz przeciwnie.

 

Opracowanie: Sabina Budkiewicz

Powrót do: Archiwum

Galeria zdjęć

oddział urologii i onkologii urologicznej

oddział urologii i onkologii urologicznej

Dzień pielęgniarki i położnej 2015

Dzień pielęgniarki i położnej 2015

Uroczystość otwarcia Chojnickiego Centrum Kardiologii 09.06.2014

Uroczystość otwarcia Chojnickiego Centrum Kardiologii 09.06.2014

Dział żywienia

Dział żywienia

Budowa lądowiska dla śmigłowców sanitarnych

Budowa lądowiska dla śmigłowców sanitarnych

Budowa oddziału kardiologicznego przy istniejącej pracowni kardioangiologii inwazyjnej

Budowa oddziału kardiologicznego przy istniejącej pracowni kardioangiologii inwazyjnej

Wojewódzki dzień diabetologii 30.05.2008

Wojewódzki dzień diabetologii 30.05.2008

Obchody 10-lecia szpitala

Obchody 10-lecia szpitala

Centralna sterylizacja i stacja łóżek

Centralna sterylizacja i stacja łóżek

Centralne Laboratorium Diagnostyczne

Centralne Laboratorium Diagnostyczne

Dział rehabilitacji

Dział rehabilitacji

Podstawowa opieka zdrowotna

Podstawowa opieka zdrowotna

Zakład patomorfologii

Zakład patomorfologii

Zakład diagnostyki obrazowej

Zakład diagnostyki obrazowej

Pracownia audiologiczno-nystagmograficzna

Pracownia audiologiczno-nystagmograficzna

Pracownia badań czynnościowych płuc

Pracownia badań czynnościowych płuc

Pracownia EEG i EKG

Pracownia EEG i EKG

Pracownia endoskopowa

Pracownia endoskopowa

Blok operacyjny

Blok operacyjny

Szpitalny oddział ratunkowy

Szpitalny oddział ratunkowy

Stacja dializ

Stacja dializ

Oddział pulmonologiczny

Oddział pulmonologiczny

Oddział pediatryczny

Oddział pediatryczny

Oddział otolaryngologiczny

Oddział otolaryngologiczny

Oddział okulistyczny

Oddział okulistyczny

Oddział neurologiczny z oddziałem udarowym

Oddział neurologiczny z oddziałem udarowym

Oddział ginekologiczno-położniczy

Oddział ginekologiczno-położniczy

Oddział chorób wewnętrznych

Oddział chorób wewnętrznych

Oddział chirurgii urazowo-ortopedycznej

Oddział chirurgii urazowo-ortopedycznej

Oddział chirurgii ogólnej

Oddział chirurgii ogólnej

Oddział chemioterapii dzienny

Oddział chemioterapii dzienny

Oddział anestezjologii i intensywnej terapii

Oddział anestezjologii i intensywnej terapii

REKOLEKCJE SŁUŻBY ZDROWIA - PELPLIN 2009

REKOLEKCJE SŁUŻBY ZDROWIA - PELPLIN 2009

REKOLEKCJE SŁUŻBY ZDROWIA - JASNA GÓRA - 2009

REKOLEKCJE SŁUŻBY ZDROWIA - JASNA GÓRA - 2009

Chór szpitalny

Chór szpitalny

Badanie satysfakcji pacjentów

Badanie satysfakcji pacjentów

Certyfikaty

Certyfikaty

Poprzednia Następna

Kontakt

Szpital Specjalistyczny
im. J. K. Łukowicza
ul. Leśna 10
89-600 Chojnice

tel. (052) 39 56 500fax. (052) 39 56 569sekretariat@szpital.chojnice.pl

Certyfkiaty